OPIS OSTRO艼I

Lustracja 1789 nadania, pocz. XIX w.

Historia Kurpi Kurpie Kurpiowska Puszcz Zielona
Frywolitki i sztuka Laury Bziukiewicz
Kurpiowska Puszcz Zielona
Forum Puszcz Zielona
Bursztyn na Kurpiach
Kurpiowska Bi簑teria
Kurpiowskie ozdoby Wielkanocne
Google
kurpie.com.pl internet
Muzeum Kurpiowskie w Wachu
Kurpiowskie zdoby na Bo瞠narodzenie
Galeria/Foto - Kurpie Kurpiowska Puszcz Zielona

Historia Kurpi

Pami皻nik Historyczny P這cki W. Hipolit Gawarecki 1830 r.

Miasto Ostro喚ka nad rzek Narwi, stolica Powiatu Ostro喚ckiego, kiedy iest za這穎ne z pewnoci twierdzi nie mo積a; przywileie iego oryginalne w czasie po瘸ru miasta w d. 9.Lutego 1817. wydarzonego 逝pem p這mieni sta造 si, z akt tylko pozosta造ch w archiwum mieyskiem, a szczeg鏊niey z lustracyi Starostwa Ostro喚ckiego na gruncie Ostro喚ki w dniu 17 Lipca 1789 sporz鉅zoney, okazui si lady nada miastu temu s逝蕨cych; wypis tych瞠 z dopiero cytowaney lustracyi przytacza si: Miasto Ostro喚ka, osiad貫 iest w Xi瘰twie Mazowieckiem, ziemi za υm篡雟kiey, i iest Powiatowe w kt鏎em, s鉅z si juryzdykcye Ziemska i Grodzka; przy tem miecie z strony zachodniey p造nie rzeka, Narew zwana, sp豉wna, przez ni iest most drewniany, na palach stoi鉍y dosy d逝gi, kt鏎ego teraz obywatele miasta prawie dwie czci porz鉅nie nowo wybudowali, w trzeciey za czci leszcze stary, rodkiem tego mostu iest zrobione pole dla przechodu statkom i drzewa, i w tym mieyscu.gdy statki p造n, osobliwie w g鏎 zbierai most dla wygodniejszego przechodu. Miasto to grunta ma piaszczyste, i pod逝g dawnieyszych lustracyi powinno posiada w堯k 60.

 

Co do praw swoich, z這篡這 miasto przywileie, pierwszy przez Jana Xi璚ia Mazowieckiego, pomnaai鉍 swobody i wolnoci miasta Ostro喚ki, nadanie mocy zope軟瞜 i w豉dzy mieszczanom s鉅zenia spraw wielkich i ma造ch, mianowicie o kradzie, zab雡stwo, zapalenie, skaleczenie cz這nk闚, gwa速y, cudzo這ztwo, miary i inne wszelkiego rodzaiu wyst瘼ki, pod逝g przewinienia przest瘼c闚 w granicach miasta wykraczai鉍ych, iak prawo Che軛i雟kie oryginalne we wszystkich punktach i warunkach wymaga karania; tak瞠 pozwolenie pobudowania postrzygalni, i z niey na potrzeby miasta odbierania dochodu zawieraj鉍y w Warszawie w Pi靖ek po wi璚ie Nawiedzenia N. Panny Maryi 1427 r, dany, a przez Nayianieyszego Zygmunta Augusta Kr鏊a Polskiego w Poniedzia貫k przed wi皻em trzech Kr鏊闚 1557 roku potwierdzony.

 

Drugi, N. Zygmunta III w Warszawie d.15 Marca 1597 r. datowany konfirmui鉍y dekret kommissynny za reskryptem N. Zygmunta Augusta mi璠zy mieszczanami Ostro喚ckiemi, a Miko豉iem Wi貪 Starost Ostro喚ckim, z obu stron wyniesiony, moc kt鏎ego dekretu mieszczanom drwa suche, bez szkody w lasach bra dozwolono. Wolno s逝瞠nia przy dworze i bawienia si 這wiectwem mieszczanom zachowano, od znoszenia iednak ci篹ar闚 mieyskich z dom闚 ich i grunt闚 pochodz鉍ych nie uwolniono. Tak瞠 tvm瞠 mieszczanom, i czterech m篹闚 z pomi璠zy siebie do urz璠u Burmistrzostwa wybra, i Starocie poda mai, prawo warowano, z kt鏎ych iednego Burmistrzem Starosta podpisa i ustanowi powinien, zwyczay w tym dawny ostrze穎no. Nakoniec N. Kr馧owey Bony mi璠zy temi mieszczanami Ostro喚ckiemi, i Miko豉iem Wi貪 Starost Ostro喚ckim, w Warszawie w Poniedzia貫k po S. S. Doroty r. 1552 wypad造, kt鏎ym rzeczono, aby mieszczanie Ostro喚ccy, gdy s mieszczanami, nie wieniakami, niebyli u篡wani do rob鏒 ch這pskich, od Starosty z listami chodzi, siana i innych rzeczy dostarcza, albo do dworu odwozi nie powinni, znowu Starosta a瞠by piwa od mieszczan nie wymaga豉 kury nale蕨ce od mieszczan w przyzwoitym czasie w dzie S. Marcina odbiera, drwa suche byleby nie wyrobione na barci, do opa逝 cina dozwala kar zwan bykowe. Burmistrzom do odbierania odst雷i豉 wreszcie wzgl璠em owsa gaiowego, kt鏎ego po korcu iednym od domu wystawi si mai鉍ego, do dworu oddawa nakazano.

Drugi dekret kommissarski mi璠zy Ianem Bagi雟kim m造narzem z Omulwi, i mieszczanami Ostro喚ckiemi r. 1553 w Ostro喚ce nast雷iony, kt鏎ym mieszczanie do naprawy i utrzymywania grobli do m造na na rzece Omulwi b璠鉍ego nale蕨cey, obowi頊ani. Te dekreta nayprz鏚 przez N. Zygmunta Augusta, w Poniedzia貫k po Nowym roku 15575 potym przez N. Stefana, d. 4 Marca 1578 roku, daley przez N. Zygmunta III. dnia 15 Marca 1597 r., za przez N. Augusta III. d. 16 Stycznia 1745, a przez N. Stanis豉wa Augusta d. 4 Sierpnia 1766 r. potwierdzone.

 

Ostro喚ka iest dzi mieyscem odbywania Seymiku Szlacheckiego Powiatu Ostro喚ckiego , niemniey Zgromadzenia gminnego Powiat闚 Ostro喚ckiego i Przasnyskiego, iurisdykeyi S鉅u Pokoiu, Kommissarza w Obw鏚 Ostro喚cki Delegowanego, Kassy powiatowey i pocztowcy stacyi; odleg貫 iest od Warszawy mil 15, a od P這cka mil 20.

 

Oko這 roku 1564, by這 tu dom闚 300, wielu rzemielnik闚 i 7 m造n闚 kr鏊ewskich.

 

W roku 1829, liczy dom闚 210, mi璠zy temi 28 murowanych.

Ludno iego w tym瞠 roku wynosi:

Chrzecian . . . . .2,359.

砰d闚 .. . ..524.

W og鏊e ma dusz ...2,883.

 

Rzemielnik闚 w r. b. ma nast瘼ui鉍ych:

Bednarz闚 - 2, Blacharz - 1, Chmielarz - 1, Chyrurg - 1, Cieli - 2, Cyrulik - 1, Farbiarz闚 2, Gorzelnik闚 - 3, Garncarz闚 - 6, Garbarzy - 4, Introligator - 1, Kramarzy - 15, Karczmarz闚 - 3, Kominiarz - 1, Kowal闚 - 3, Krawc闚 - 16, Kapelusznik闚 2, Ko這dziei闚 - 2, Muzykant - 1, M造narz闚 3, Mydlarz - 1, Mularz闚 - 2, Piekarz闚 - 24, Piwowar闚 - 3, Powronik - 1, Rybak闚 - 2, Oleiarz闚 - 4, Tkacz闚 - 27, Tokarzy - 3, Tracz闚 - 2, Rzenik闚 - 17, Rymarz闚 - 3, Szynkarz闚 - 18, Szwaczek - 5, Solnjk闚 - 13, Sukiennik闚 - 3, Szklarz - 1, Slusarz闚 - 2, Strycharz闚 - 3, Szewc闚 -17, Stolarzy - 4, Tracz闚 - 2, Waciarz -1, Zegarmistrz - 1, Zdun - 1.

 

Ma to miasto przychodu rocznie z這tych 10,893 gr, 17 (w r. 1828 tyle przychodu by這).

 

Zabespieczone iest wraz z przedmieciami w Towarzystwie ogniowem w summie

Z陶. 513,050. Do miasta Ostro喚ki nale篡 dziesi耩 dom闚 murowanych fabrycznych, blisko o dwie wiorsty od miasta, za rzek Narwi po這穎nych, budowle te otrzyma造 nazwisko Nowego Miasta. Dway sukiennicy tu mieszkai鉍y, a trzeci w samey Ostro喚ce wyrabiai sukno ordynaryjne, a mianowicie w zesz造m roku 1828 wyrobili sukna 這kci 1383, koc闚 20 i bai 這kci 32. Nale篡 tak瞠 do tego miasta siedm przedmie za Narwi le蕨cych, zwanych

Antonie, Bia這biel, Gnaty, ζzy, Siemnocha, Zabrodzie i 璕 miejski. Przedmiecia te, z samych dom闚 drewnianych z這穎ne, na 獞ier mili, p馧 mili, i na mil od miasta s odleg貫, licz w r.b.

dom闚 158, mieszka鎍闚 za:

Chrzecian. 1125.

砰d闚.38.

w og鏊e dusz.. 1163.

 

Pod wzgl璠em praw swoich, u篡wai ich wsp鏊nie z miastem Ostro喚k, podlegai iednemu Urz璠owi Municypalnemu, i niekt鏎e ci篹ary i powinnoci razem z miastem wykonywa章.

 

W latach 1810 i 1817 po瘸ry zniszczy造 to miasto, lecz iady tey kl瘰ki s iu zatarte, w tych czasach zosta這 ozdobione nowo - wybudowanym domem Rz鉅owym, na przyj璚ie w czasie przeiazdu Nayia: Familii Panui鉍ey przeznaczonym, mieszcz si w nim na dole W豉dze Administracyjne, Obwodowe, iako to Bi鏎o Kommissarza i Kassa; Ratuszem z wie蕨 czworoboczn, kt鏎 na wierzchu zako鎍za ga貫rya, zai皻y iest na lokal S鉅u Pokoiu, i Urz璠u Municypalnego, Domem pocztowym i domem na wi瞛ienie detencyjne przeznaczonym. Pierwsze trzy domy stoi w rynku miasta. Jest tu tak瞠 magazyn solny.

 

Ma Ostro喚ka dwa kocio造 murowane, z tych pierwszy:

Famy, czyli parafiialny, pod tytu貫m Nawiedzenia N. Maryi Panny, i S. Miko豉ia Biskupa, za這穎ny pierwiastkowo w r. 1399 przez Jana Xi璚ia Mazowieckiego i Ruskiego, z drzewa by zbudowany, i w堯k gruntu uposa穎ny, poniey w r. 1426 pi璚ia morgami obdarzony. Nast瘼nie w r. 1641 pobo積oci niekt鏎ych parafiian, a szczeg鏊niey nak豉dem X. J. Zaydlicza, 闚czasowego Proboszcza, i oyca lego Jakoba Zaydlicza do po這wy, w czci zwaney Presbiterium zosta wymurowany, potem, za w r. 1710 i nast瘼nych, za staraniem X. Mateusza Niskiego, Kanonika Pu速uskiego, Dziekana υm篡雟kiego, w drugiey czci, ch鏎 wi瘯szy zwanej, dokonczony zosta. Za czas闚 posiadania Probostwa, przez X. Stanis豉wa Zacharkiewicza w, r. 1754 kaplica do tego kocio豉 od strony p馧nocnej wraz z zakrysty domurowano, i ca造 koci馧, kosztem tego Proboszcza by przyozdobiony. Koci馧 ten liczy Proboszcz闚 2S rachuj鉍 z istniej鉍ym, ma nadany fundusz w gruntach, i 章kach.

 

W aktach tego kocio豉 znayduie si nast瘼ne wspomnienie historycznej:

Ostro喚ka; Anno Domini Miilesimo octingentesimo septimo, die 16 Februarii oecubuit in conflictu cum Rossianis, Magnificus Fridericus Campana, Generalis exercitus Gallici, sepultus est decima septima ejusdem in ecclesia Parogjchiali OsLrolencensi, praemissa funerali dev鏒ione: Hodie fuit conflictus exercitus Gallici cum Rossianis, in utrague parte fluminis Narviae.

 

Drugi z Klasztorem XX. Bernardyn闚.

Erekcya tego kocio豉, za dozwoleniem Jana Gembickiego Biskupa, P這ckiego, nast雷i豉 w Warszawie d. 16 Stycznia 1665 r. przez Tomasza Goc這wskiego S璠ziego ziemi Nurskiey, kt鏎y na zakupionych placach, wystawi kaza swoim nak豉dem koci馧, i klasztor. XX. Bernardyn闚. Koci馧 ten zbudowany iest w kszta販ie krzy瘸, przed wniyciem do niego poprzedza go Sm皻arz czworoboczny kt鏎ego trzy ciany sk豉dai murowane korytarze, wsparte na s逝pach, czwart za cian stanowi facyata samego kocio豉.{w szczcycie iey iest wyobra瞠nie zegara, po bokach stoi dwie figury N. Panny Maryi i S. J霩efa, na wierzchu kocio豉, znayduie si kopu豉 blach pokryta, z bani i krzy瞠m. Ca貫 sklepienie wewn皻rzne kocio豉 okryte iest malowaniami na murze, wystawiai鉍emi history 篡cia S. Antoniego z Padwy, pod kt鏎ego tytu貫m koci馧 ten istnieie. Obadwa te kocio造 nagrobk闚 ani osobliwoci niema章; iedynie w kociele XX Bernardyn闚 znaydui si dwa portrety na p堯tnie malowane, pierwszy Tomasza Goc這wskiego, S璠ziego ziemi Nurskiey w nataralney wielkoci, drugi Antoniego Bukowskiego kt鏎y do upi瘯ni瘽ia tego kocio豉 znacznie przy這篡 si.

 

Kocio造 opisane, s w dobrym stanie.

Grunta tuteysze s piaszczystej i mniey urodzajne, iezior iest cztery zwanych; Otok, Burawe, Samo輳tne, i K馧ko przy 章ce Mot這chu.

 

Poni瞠y miasta wpada rzeka Omule p造n鉍a od Pruss do Narwi, a biegiem swoim puszcz Ostro喚ck przerzynaj鉍a. Odbywa si w tem miecie om iarmark闚 rocznie w poniedzia趾i nast瘼ui鉍e, iako to: po S. Agnieszce, po S. Walentym, po S. J霩efie, po znalezieniu S. Krzy瘸, po nawiedzeniu N, Panny Maryi, po Podwy窺zeniu S. Krzy瘸, po Wszystkich wi皻ych, i po S. Miko豉iu. Nadto odbywa si targ w ka盥 rod.

 

Na Narwi iest w mieysce przewozu dogodny most na palach, iako na trakcie g堯wnym Petersburgskim; opiera on si, na dw鏂h znacznych k瘼ach na rzece Narwi b璠鉍ych i przez to od cz瘰tego zepsucia iest zabezpieczony.

 

Pr鏂z wymienionych iu Fabrykant闚 i rzemielnik闚 znayduie si w 0stro喚ce czterech burztyniarz闚, lecz wyroby ich nie s posuni皻e do wysokiej klassy, z czasem doskonalszemi byd mog. Istnieie tu szk馧ka, i pensya dla p販i e雟kiey, iest apteka, dwie akuszerek, i Lekarz Obwodowy, niemniey ieden duchowny 篡dowski. Szczliwe miasta tego, po這瞠nie nad znacznieysz rzek sp豉wn, otoczone w bliskoci iesiorami rybnemi dla tanioci, do handlu i r瘯odzielczyni go zdatnym, i iu od lat kilku zinacznie si podnosi.

 

W pami皻ney woynie 1807 roku zasz豉 pod tem miastem potyczka mi璠zy woyskami Francuzkiem a Rossyiskiem. Tu tak瞠 w r. 1705, za Augusta II, iak powiada Massuet Woiewodzina Che軛ska, nazwiska iej niemianuie dziejopis, zgromadzi豉 oko這 6000 strzelc闚 wieniak闚 z okolic Kurpiami zwanych, z temi odpiera豉 r騜ne oddzia造 Szwed闚 i 300 zatarassowanych na cmentarzu wspomnieni kurpie, szturmem zdobyli.

Kadzid這 * Myszyniec * Baranowo * Lelis * ㄊse * Czarnia* Zb鎩na * Turol * Krasnosielc * Olszewo Borki * Nowogr鏚* Chorzele* Kolno* Jednoro瞠c* Rozogi

Prywatne Muzeum Kurpiowskie w Wachu

.

Webmaster: Zdzis豉w Bziukiewicz

tel. 0607-676356

 

Dalsze rozpowszechnianie materia堯w opublikowanych w www.kurpie.com.pl jest zabronione bez zgody w豉ciciela. Podstawa prawna: art. 25 ust. 1 pkt 1 b ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych.

 

Copyright kurpie.com.pl / Zdzis豉w Bziukiewicz 2007

Kurpie - informacje

Laury Bziukiewicz w TVP2 - Pytanie na niadanie - Kolczyki frywolitkowe

Lekcje muzealne i gin鉍e zawody w Muzeum Kurpiowskim

w Agro U Bursztyna

Warianty, opis i cennik

 

* Jak do nas dojecha

 

* Kurpie / Strona g堯wna

 

* Zdzis豉w Bziukiewicz

* Bursztyn Kurpiowski

* Muzeum Kurpiowskie w Wachu

* Wach

* Warsztaty i lekcje etnograficzne

* Kurpie Puszcza Zielona

* Galerie zdj耩 z Kurpi

* Aktualnoci

* Kontakt z nami

* Galeria wyrob闚 kurpiowskich

* Tw鏎czo Laury  Bziukiewicz

* Galeria bursztynowych wyrob闚

* Galeria koronek frywolitkowych, szyde趾owych i pisanek

* Kalendarze imprez ludowo-kulturalnych

* Gwara kurpiowska, gadki i wiersze kurpiowskie

* Gminy Kurpiowskie Wszystko z gmin:

* Prasa o nas

* Agro U Bursztyna

* Kiermasze i jarmarki ludowe

* Pliki do pobrania

 

 

Muzeum Kurpiowskie w Wachu.

 

W tej chwili zbli瘸my si ju do 3 tys. eksponat闚.

Otwarte o ka盥ej porze - tylko zadzwo i um闚 si!

 

Lekcje muzealne i warsztaty w Muzeum Kurpiowskim

 

1. Kopanie bursztynu

2. Obr鏏ka kurpiowska bursztynu

3. Kopanie bursztynu + Obr鏏ka kurpiowska bursztynu

4. Wyr鏏 kwiat闚 z bibu造

5. Karty poczt闚kowe i okolicznociowe

6. Koronka frywolitka

7. Len - czesanie, mi璠lenie i tkanie

8. Wyr鏏 palm wielkanocnych

9. Pisanki wielkanocne.

10. Warsztaty choinkowe

11. Zielarstwo ludowe

12. Wiejskie zabawki

13. Str鎩 kurpiowski

14. Historia Kurpi Zielonych i gwara kurpiowska

15. Pranie i maglowanie - Higiena na wsi kurpiowskiej

16. Maszyny rolnicze

17. Koronka szyde趾owa

18. Gry i zabawy wiejskie

19. Wyr鏏 bi簑terii

20. Warsztaty kulinarne - kuchnia kurpiowska

 

www.muzeum.kurpie.com.pl

 

 

 

zdj璚ia

 

Kopanie bursztynu - w kopalni

Bursztyniarstwo Kurpiowskie - tradycyjna obr鏏ka

 

Wi璚ej => Obr鏏ka kurpiowska bursztynu

 

Wi璚ej => Kopanie bursztynu

 

Wi璚ej => Kopanie bursztynu + Obr鏏ka kurpiowska bursztynu

 

Wi璚ej => Po豉wianie Bursztynu

 

Wi璚ej => Poszukiwanie bursztynu i zwiedzanie kopalni bursztynu

 

Wi璚ej => Obr鏏ka kurpiowska bursztynu  + Poszukiwanie bursztynu i zwiedzanie kopalni   bursztynu

 

Wi璚ej => Zdzis豉w Bziukiewicz