Najstarszy opis

Puszczy Kurpiowskiej

Historia Kurpi Kurpie Kurpiowska Puszcz Zielona
Prywatne Muzeum Kurpiowskie w Wachu
Frywolitki i sztuka Laury Bziukiewicz
Kurpiowska Puszcz Zielona
Forum Puszcz Zielona
Bursztyn na Kurpiach
Kurpiowska Bi簑teria
Kurpiowskie ozdoby Wielkanocne
Google
kurpie.com.pl internet
Muzeum Kurpiowskie w Wachu
Kurpiowskie zdoby na Bo瞠narodzenie
Galeria/Foto - Kurpie Kurpiowska Puszcz Zielona

.

Webmaster: Zdzis豉w Bziukiewicz

tel. 0607-676356

 

Dalsze rozpowszechnianie materia堯w opublikowanych w www.kurpie.com.pl jest zabronione bez zgody w豉ciciela. Podstawa prawna: art. 25 ust. 1 pkt 1 b ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych.

 

Copyright kurpie.com.pl / Zdzis豉w Bziukiewicz 2007

Historia Kurpi

Kadzid這 * Myszyniec * Baranowo * Lelis * ㄊse * Czarnia* Zb鎩na * Turol * Krasnosielc * Olszewo Borki * Nowogr鏚* Chorzele* Kolno* Jednoro瞠c* Rozogi

Artyku Ignacego Baranowskiego z Tygodnika Krajoznawczego Ziemia (Ilustrowany) Warszawa, 6 Maja 1911. Rok II. Nr 18

Oko這 po這wy wieku XVII niestrudzeni 這wcy dusz ludzkich, jezuici, zwr鏂ili uwag na puszcze Kurpiowskie, kt鏎ych ludno, pozbawiona ksi篹y katolickich, by豉 wystawiona na wp造wy pastor闚 ewangelickich. W roku 1654 wystawili wi璚 jezuici na mocy przywileju Jana Kazimierza kapliczk w sercu puszczy i osadzili przy niej 2-ch misyonarzy. Naoko這 tej kapliczki powsta豉 powoli osada, kt鏎a otrzyma豉 nazw Mysze鎍a (nazwa Myszeniec pochodzi mia豉 od s這wa "misya"). Poniewa walka z pastorami protestanckimi nie by豉 豉twa, wysy豉li wi璚 jezuici pocz靖kowo na Kurpie wybitnych i wykszta販onych kaznodziei. Do takich nale瘸 ks. ㄆkasz Kociesza - Za逝ski, kt鏎y odbywa prac misyjn jeszcze przed wybudowaniem kapliczki Myszenieckiej. Za逝ski by cz這wiekiem do wszechstronnie wykszta販onym: urodzony w Mi雟kiem wojew鏚ztwie, w roku 1639 zdoby doktorat teologii, a za w roku 1652 filozofii i nauk wyzwolonych; przez lat 28, by kaznodziej, przez 5 lat misyonarzem, pr鏏owa swoich si w m這doci na polu literackiem, drukuj鉍 w roku 1637 traktat teologiczny, a w roku 1646 panegiryk na cze Zygmunta Denhoffa. Misy swoj na Kurpie odbyt w roku 1650 uwieczni Za逝ski w sprawozdaniu 豉ci雟kiem, kt鏎e przechowywa這 archiwum kolegium Warszawskiego Jezuit闚 (l).W sprawozdaniu tem znajduje si interesuj鉍y opis Kurpi闚, rzucaj鉍y troch nowego wiat豉 na ich pochodzenie i po這瞠nie w wieku XVII. Pozwolimy sobie poda tu opis ten w przek豉dzie polskim.

 

"Tam, gdzie ksi瘰two Mazowieckie graniczy z Prusami ewangelickiemi margrabiego Brandeburskiego, znajduj si olbrzymie lasy. Ongi by造 tam kryj闚ki dzikich zwierz靖, teraz gdzieniegdzie znajduj si tam budy b鉅 to rzemielnik闚, b鉅 to rolnik闚, kt鏎zy nie wychodz nigdy ze swych las闚, chyba by zakupi prowianty w poblizkich miasteczkach. Ludzie s tam ca趾iem leni. Mieszkaj po 3 lub po 4 cha逝pki razem. Wyj靖ek stanowi osady fabryczne i kunice, przy kt鏎ych czciej zdarzaj si domy wygodniejsze do zamieszkiwania. Wszyscy inni posiadaj niziute鎥ie cha逝pki pokryte prost darni, bez okien, bez sto堯w, ani innych udogodnie. wiat這 i ciep這 daje im ognisko, w kt鏎e dzie i noc o ka盥ej roku porze rzucaj olbrzymie pnie drzew. 騜kiem ich ziemia i ledwo nieco s這my. Oberwani, na p馧nadzy wychodz z domu, reszta ich dzieci i nawet starsza m堯d obojga p販i 豉蕨 nadzy bez 瘸dnego wstydu. Sprawia to ich wielka bieda.

 

S零iaduj oni z prusakami i niekt鏎zy z nich zap璠zaj si do las闚 pruskich, po zb鎩ecku cigaj鉍 dzikie zwierz皻a. Przy tej sposobnoci i sami pope軟iaj zab鎩stwa i bywaj te zabijani. Przyczyn tego wszystkiego jest apetyt starost闚, kt鏎zy wyp這szywszy ze swych las闚 wszelak dzicz, nie troszcz si sk鉅by j mieli, byle mieli. I oto zmuszaj oni ich do wdzierania si do las闚 ksi璚ia pruskiego po dzicz i wielu z nich w ten spos鏏 wystawiaj na mier.

 

Ca豉 ludno (puszczy) pochodzi z Prus, albo te s to wprost uciekinierzy z Prus, z tego powodu wi瘯szo ich by豉 heretykami (wyj靖ek stanowili ci, kt鏎zy przyw璠rowali z Mazowsza albo z Rusi), chocia teraz, dzi瘯i Bogu, niema這 ich nawraca si na prawowierne wyznanie. W lasach tych jest 17 piec闚, w kt鏎ych p璠z smo喚, zak豉d闚 przygotowuj鉍ych 瞠lazo jest 9. Dziewi耩 osad wypala popi馧, przy kt鏎ym niekiedy ma zaj璚ie wi璚ej ni 300 os鏏. Wi璚ej ni 200 ludzi czci siedzi na jednem miejscu, czci koczuje, zajmuj鉍 si bartnictwem, mn鏀two te jest i myliwych.

 

Wszyscy ci ludzie pozbawieni s opieki kap豉n闚, czci wskutek zbyt wielkiej odleg這ci wynosz鉍ej 8 do 9 mil, czci za wskutek tego, 瞠 ich lekcewa蕨 ksi篹a (chocia ich jest kilku w okolicy) nie otrzymuj鉍, ani spodziewaj鉍 si otrzyma 瘸dnej doczesnej strawy od tych nap馧nagich biedak闚. Zdarza si, 瞠 ksi篹a odp璠zaj z wymylaniami zg豉szaj鉍ych si do nich, nie maj鉍 nadziei, na otrzymanie od nich jakiejkolwiek korzyci.

 

Rezultat z tego jest taki, 瞠 niekt鏎zy (puszczanie), chocia ju poznali prawdziw wiar, wracaj na luteranizm. Ministrowie ewangeliccy kilkakro do roku przybywaj z Prus, umacniaj w wierze heretyk闚, a os豉biaj w prawowiernych przywi頊anie do swego wyznania. Publicznie po domach m闚i oni kazania i odprawiaj nabo瞠雟twa za dyplomatyczn zgod starosty. Zreszt odk鉅 mymy (jezuici) przybyli, nie odwa瘸j si oni na to ci鉚貫 przeci鉚anie dusz, strofowani i powstrzymywani przez nas.

 

Jednak瞠 s零iedzi (prusacy) przyci鉚aj kogo mog do siebie, chrzcz鉍 du穎, asystuj鉍 przy lubach, odbieraj鉍 przysi璕i na wierno luteranizmowi.

 

Ogromnie podoba si tym wieniakom, 瞠 odwiedzaj鉍 ich, nic od nich nie bierzemy, lecz 篡jemy z w豉snych rodk闚, m闚i鉍 im, 瞠 po蕨damy ich dusz a nie maj靖k闚, przenosz te oni nas ponad wszystkich swych uwodzicieli, kt鏎zy ongi odwiedzaj鉍 ich, karmili u nich swoje zaprz璕i, to tego, to owego od nich 蕨daj鉍".

 

Na tym ko鎍zy si w sprawozdaniu ks. Za逝skiego opis puszczy i charakterystyka Kurpi闚; nast瘼uje dalej relacya o zwyci瘰twach misyi, kt鏎a nie przedstawia szerszego interesu, wyjmujemy z niej tylko cyfry; oto w czasie 5 tygodni misya wyspowiada豉1660 ludzi, nawr鏂i豉 na katolicyzm 20 luteran.

 

(l) R瘯opis Biblioteki Publicznej w Petersburgu, Lut. F, II 123.

 

Ig. Baranowski.

Kurpie - informacje

Laury Bziukiewicz w TVP2 - Pytanie na niadanie - Kolczyki frywolitkowe

Lekcje muzealne i gin鉍e zawody w Muzeum Kurpiowskim

w Agro U Bursztyna

Warianty, opis i cennik

 

* Jak do nas dojecha

 

* Kurpie / Strona g堯wna

 

* Zdzis豉w Bziukiewicz

* Bursztyn Kurpiowski

* Muzeum Kurpiowskie w Wachu

* Wach

* Warsztaty i lekcje etnograficzne

* Kurpie Puszcza Zielona

* Galerie zdj耩 z Kurpi

* Aktualnoci

* Kontakt z nami

* Galeria wyrob闚 kurpiowskich

* Tw鏎czo Laury  Bziukiewicz

* Galeria bursztynowych wyrob闚

* Galeria koronek frywolitkowych, szyde趾owych i pisanek

* Kalendarze imprez ludowo-kulturalnych

* Gwara kurpiowska, gadki i wiersze kurpiowskie

* Gminy Kurpiowskie Wszystko z gmin:

* Prasa o nas

* Agro U Bursztyna

* Kiermasze i jarmarki ludowe

* Pliki do pobrania

 

 

Muzeum Kurpiowskie w Wachu.

 

W tej chwili zbli瘸my si ju do 3 tys. eksponat闚.

Otwarte o ka盥ej porze - tylko zadzwo i um闚 si!

 

Lekcje muzealne i warsztaty w Muzeum Kurpiowskim

 

1. Kopanie bursztynu

2. Obr鏏ka kurpiowska bursztynu

3. Kopanie bursztynu + Obr鏏ka kurpiowska bursztynu

4. Wyr鏏 kwiat闚 z bibu造

5. Karty poczt闚kowe i okolicznociowe

6. Koronka frywolitka

7. Len - czesanie, mi璠lenie i tkanie

8. Wyr鏏 palm wielkanocnych

9. Pisanki wielkanocne.

10. Warsztaty choinkowe

11. Zielarstwo ludowe

12. Wiejskie zabawki

13. Str鎩 kurpiowski

14. Historia Kurpi Zielonych i gwara kurpiowska

15. Pranie i maglowanie - Higiena na wsi kurpiowskiej

16. Maszyny rolnicze

17. Koronka szyde趾owa

18. Gry i zabawy wiejskie

19. Wyr鏏 bi簑terii

20. Warsztaty kulinarne - kuchnia kurpiowska

 

www.muzeum.kurpie.com.pl

 

 

 

zdj璚ia

 

Kopanie bursztynu - w kopalni

Bursztyniarstwo Kurpiowskie - tradycyjna obr鏏ka

 

Wi璚ej => Obr鏏ka kurpiowska bursztynu

 

Wi璚ej => Kopanie bursztynu

 

Wi璚ej => Kopanie bursztynu + Obr鏏ka kurpiowska bursztynu

 

Wi璚ej => Po豉wianie Bursztynu

 

Wi璚ej => Poszukiwanie bursztynu i zwiedzanie kopalni bursztynu

 

Wi璚ej => Obr鏏ka kurpiowska bursztynu  + Poszukiwanie bursztynu i zwiedzanie kopalni   bursztynu

 

Wi璚ej => Zdzis豉w Bziukiewicz